About Us
Founder
Trade Unions
Sui Generis
Labourisation
Productivity
Economics
Other Links
Addresses
Representatives
Karyakarini
Adhiveshan
Abhyas Varga
g§ñWmnH$
bmImo H$m`©H$Vm©Am| Ho$ àoaUmòmoV
_m. XÎmmon§V R>|JS>rOr
 
AmZodmbr eVm{ãX "qhXw eVmpãX' H$hbmEJr, Bg {dœmg H$mo d¡Mm[aH$ KZVm àXmZ H$aZodmbm AmYw{ZH$ _Zrfr ..
S>m°. hoS>Jodma, lr JwéOr VWm n§{S>V XrZX`mb CnmÜ`m` O¡go Ðï>m _hmnwéfm| H$s {dMmaYmam H$mbmo{MV g§X^m] _| n[a^m{fV H$aZodmbm à{V^membr ^mî`H$ma ... _OXyam| Am¡a {H$gmZm| Ho$ H$ë`mU H$s H¥${V`moOZm ~ZmZodmbm Vn…nyV H$m`©H$Vm© Am¡a ì`mg§Jr {dÛmZm| H$s g_P~yP ~T>mZodmbm XwaXe©r VÎdqMVH$ ... Mw§~H$s` dº¥$Ëd Am¡a {Z^uH$ H$V¥©Ëd H$m g_Ýd` àñWm{nV H$aZodmbm ~hþAm`m_r bmoH$ZoVm ... BZ gmao {dfofUm| H$mo gmW©H$ ~ZmZodmbo _m. XÎmmon§V R>§oJS>rOr H$m Aën n[aM` H$amZm _mZmo KmJa _| gmJa ^amZo H$m à`mg H$aZo O¡gm h¡Ÿ& {\$a ^r bmIm| l{_H$ H$m`©H$Vm©Am| H$mo g§JR>Z H$s A§H${bnr nT>mZodmbo Bg à{gÕr-{dÝ_wI ì`{º$Ëd Ho$ Hw$N>EH$ nhþbAm| na EH$ Ñ{ï>jon _mÌ `hm± àñVwV h¡Ÿ&
lr. XÎmmon§V R>|JS>rOr H$m OÝ_ 10 Zd§~a 1920 Ho$ {XZ Amdu _o ({O. dYm©, _hmamï´>) hþAmŸ& bm¡{H$H$ joÌ _| ñZmVH$ Am¡a {d{Y ñZmVH$ H$s Am¡nMm[aH$ {ejm nyar H$aZo Ho$ ~mX Amn amï´>r` ñd`§godH$ g§K Ho$ àMmaH$ Ho$ ê$n _| {ZH$b nS>oŸ&
amï´>r` ñd`§godH$ g§K Ho$ {ÛVr` gag§KMmbH$ lr. JmoidbH$a JwéOr Ho$ {ZH$Q>V_ àoaUmXm`r gm{ÞÜ` H$m bm^ Amn H$mo àmá hþAmŸ&
amï´>r` ñd`§godH$ g§K Ho$ {gÕm§V Am¡a H$m`©nÕ{V go VWm S>m°. hoS>Jodma Am¡a lr JwéOr Ho$ OrdZ go Amn gX¡d àoaUm boVo aho h¢Ÿ&
gZ 1942 go gZ 1945 VH$ AmnZo Ho$ab _| amï´>r` ñd`§godH$ g§K Ho$ àm§V àMmaH$ H$m Xm{`Ëd {Z^m`m Am¡a gZ 1945 go gZ 1948 VH$ ~§Jmb _| àm§V àMmaH$ Ho$ ê$n _| H$m`© {H$`mŸ&
gZ 1949 _| lr JwéOr Zo AmnH$mo _OXya joÌ H$m AÜ``Z H$aZo H$s àoaUm XrŸ& VXZwgma ZrMo {XE hþE KQ>ZmH«$_ Ho$ AZwgma AmnZo {d{^Þ {Oå_oXm[a`m± g§^mbrŸ&
Aºy$~a 1950 _| Amn B§Q>H$ Ho$ (Indian National Trade Union Congress) amï´>r` n[afX Ho$ gXñ` ~Zo Am¡a nyd©H$mbrZ _Ü` àXoe Ho$ B§Q>H$ emIm Ho$ g§KQ>Z _§Ìr MwZo JEŸ&
Amn gZ 1952 go gZ 1955 Ho$ H$mbI§S> _| H$å`w{ZñQ> à^m{dV Am°b B§{S>`m ~¢H$ EåßbmB©O Agmo{gEeZ (E.Am`.~r.B©.E.) Zm_H$ _OXya g§JR>Z Ho$ àm§Vr` g§JR>Z _§Ìr ahoŸ&
nmoñQ>b, OrdZ-~r_m, aoëdo, H$n‹S>m CÚmoJ, H$mo`bm CÚmoJ go g§~§{YV _OXya g§JR>Zm| Ho$ AÜ`j Ho$ ê$n _| ^r AmnZo H$m`© {H$`mŸ&
Bgr H$mbI§S> _| AmnH$m am. ñd. g§K go ào[aV AZoH$ g§ñWmAm| go ^r g§~§Y ~ZmŸ&
4
{hXwñWmZ g_mMma Ho$ Amn g§JR>Z _§Ìr WoŸ&
4
1955 go 1958 VH$ _Ü`àXoe VWm X{jUr àm§Vm| _| ^maVr` OZg§K H$s ñWmnZm Am¡a OJh OJhna OZg§K H$m ~rOmamonU H$aZo H$s {Oå_oXmar ^r Amn na WrŸ&
4
A{Ib ^maVr` {dÚmWr© n[afX Ho$ Amn g§ñWmnH$ gXñ`m| _| go EH$ h¢Ÿ&
4
^maVr` ~m¡Õ _hmg^m, _Ü` àXoe eoS>çyëS> H$mñQ> \o$S>aoeZ Ho$ ^r Amn g{H«$` H$m`©H$Vm© ahoŸ&
4
1955 _| n`m©daU _§M H$s ñWmnZm H$sŸ&
4
gd© Y_© g_mXa _§M H$s ñWmnZm ^r AmnZo H$sŸ&
AmnZo Cn`w©º$ nmWo` g§OmoH$a ^monmb _| {X. 23 OwbmB© 1955 H$mo ^maVr` _OXya g§K H$s ñWmnZm H$sŸ&
1967 _| ^maVr` l_ AÝdfU H|$Ð H$s AmnZo ñWmnZm H$sŸ& 1990 _| AmnZo ñdXoer OmJaU _§M H$s Ztd S>mbrŸ&
gZ 1955 _| ^maVr` _OXya g§K H$s ñWmnZm hþB©, V~go Amn Bg nm¡Yo H$mo gtM aho h¢Ÿ& àma§^ _| ñWmZr` N>moQ>o N>moQ>o `w{Z`Zm| go BgH$m àma§^ hþAmŸ& AmO `h g§JR>Z {demb ê$n àmá H$a MwH$m h¡Ÿ& BgH$s gXñ` g§»`m 50 bmI go Cna Om nhþ§Mr h¡ VWm ^maV _| A~ `h H«$_m§H$ EH$ H$m _OXya g§JR>Z h¢Ÿ&
g§gXr` H$m`©H$mb _| Am¡a ^maVr` _OXya g§K H$m à{V{Z{YËd H$aVo hþE AmnZo AZoH$ ~ma {dXoe `mÌm H$sŸh¡& Am§Vaamï´>r` l_ g§JR>Z _| ^maV H$m à{V{Z{YËd H$B© ~ma {H$`m; {dXoem|Ho$ _OXya Am§XmobZm| H$m AÜ``Z H$aZo hoVy - A_o[aH$m, `wJmoñbmpìh`m, MrZ, H°$ZSm, {~«Q>Z, ê$g, BÝS>moZo{e`m, å`mZ_ma, Wm`b§S>, _bo{e`m, qgJmnya, Ho${Z`m, `wJm§S>m VWm Q>m§Pm{Z`m H$m ^«_U {H$`mŸ&
4
AmnZo 1977 _| Am§Vaamï´>r` l_ g§KQ>Z Ho$ AS>gR>d| Am§Vam©ï´>r` g§å_obZ _| gh^mJ {b`m (Or{Zdm, pñdËPab¢S>)Ÿ&
4
1978 _| A_o[aH$m Ho$ {Z_§ÌU na dhm± Ho$ _OXya g§JR>Z/Am§XmobZ H$s J{V{d{Y XoIZo hoVw AmnZo A_o[aH$m-`mÌm H$sŸ&
4
1985 _| A{Ib Mm`Zm Q´>oS> `w{Z`Z \o$S>aoeZ Ho$ {Z_§ÌU na ^m. _. g§K Ho$ nm±M gXñ`r` à{V{Z{Y_§S>b H$m ZoV¥Ëd AmnZo {H$`mŸ& MrZ go dmngr Ho$ nhbo AmnZo MrZr amï´> H$mo Am¡a _OXyam| H$mo EH$ g§Xoe ^r {X`m Omo ~rqOJ ao{S>Amo go àgm[aV {H$`m J`mŸ&
4
1985 _| AmnZo Am§Vam©ï´>r` l{_H$ g§JR>Z Ho$ Xgd| E{e`mB© àmXo{eH$ g§_obZ _| gh^mJ {b`mŸ& (OH$mVm©, B§S>moZo{e`m)
"VÎd {Okmgm', "{dMma gyÌ', "g§Ho$V aoIm', 'Third Way', "EH$mË_ _mZddmX-EH$ AÜ``Z', "Ü`o`nW na {H$gmZ', "S>m°. ~m~mgmho~ Am§~oS>H$a', "gáH«$_ bú` Am¡a H$m`©' Am{X qhXr, A§J«oOr Ed§ _amR>r _| {d{dY {df`m|na gm¡ go OmXm nwñVH$-nwpñVH$mAm| H$m boIZ `h _m. lr. XÎmmon§V R>|J‹S>r Or Ho$ ~hþAm`m_r ì`{º$Ëd H$mo {ZImaZo dmbm EH$ _m¡{bH$ nhby h¡Ÿ&
n§. XrZX`mb CnmÜ`m` Or Zo EH$mË_ _mZddmX H$m gyÌnmV Vmo {H$`m Wm qH$Vw Cg JhZ {dMmaYmam H$mo gwñnï> ~ZmZo H$m H$m`© CZHo$ AH$pënV XwIX {ZYZ go AYyam hr ah J`mŸ& Cgo H$mbmo{MV n[a^mfm _| ‹T>mbZo H$m Eo{Vhm{gH$ H$m`© _mZZr` XÎmmon§VOr Zo hr nyam {H$`mŸ& CZH$s Jhar gmoM Am¡a àJm‹T> qMVZ CZHo$ g§n¥º$ boIZ _| nmaXeu ar{V go à{Vq~{~V hþB h¡Ÿ&
g_mO Ho$ H$_Omoa dJm] Am¡a nr{S>V-emo{fV l_Or{d`m| H$s hmbV gwYmaZo Ho$ {bE AmnZo Ho$db d¡Mm[aH$ `moJXmZ hr Zht {X`m, Xoe^a _| AÝ`m`, AË`mMma, {df_Vm Am¡a XrZVm go OyPZo Ho$ {bE H$_©R>, bJZerb H$m`©H$Vm©Am| H$m {Z_m©U H$aZo _| ^r Amn g\$b hþE h¢Ÿ& `h AmnHo$ àoaUmXm`r ì`{H$V_ËdH$s ~‹S>r CnbpãY h¡Ÿ&